Василиса▶ Я жду вашего обращения. Что Вы хотите узнать?
Логотип
Qızılüzən - Vikipediya QızılüzənVikipediya, açıq ensiklopediya
Qızılüzən
azərb. Qızılüzən ‎, fars . Sefid Rud
[[Şəkil: |280px|Qızılüzən çayının hövzəsi]]
Qızılüzən çayının hövzəsi
Ölkə {{Flaqifikasiya/ Flag of Iran.svg İran İran
Kürdüstan ostanı
Şərqi Azərbaycan ostanı
Ərdəbil ostanı
Zəncan ostanı
Qəzvin ostanı
Gilan ostanı

| Flaqifikasiya/flaqifikasiya | variant = | miqyas = | name = | altlink =

}}
Mənbəyi Qırxbulaq dağı
Mənsəbi Şabanau
Mənsəb yüksəkliyi 0 m
Uzunluğu Səfidrudla birlikdə 720 km km
Hövzə sahəsi 56,2 min. km². km²
Qızılüzən — yerləşdiyi ərazi İran
mənbəyi
mənbəyi
mənsəbi
mənsəbi
Qızılüzən çayı Şimal-Qərbi İrann ın fiziki xəritəsində:

Qızılözən çayı - uzunluğuna görə İran ın ikinci çayı, əsasən Cənubi Azərbaycan ərazisindən axır.

Azərbaycan türkcəsi

Azərbaycan türkcəsi ndəki adı olan "Qızılüzən" adı "qızıl" (qırmızı rəng) və "özən" (çay, axar su) sözlərindən ibarətdir. Həmçinin bu addakı "qızıl" (qırmızı rəng) hissəsini tarixən coğrafi məkan adlarında kompas yönlərini bildirən rəng adlarıyla əlaqələndirib, adı "cənubi çay" (qırmızı rəng vaxtilə cənub yönünü bildirmək üçün istifadə olunub) şəklində açıqlamaq olar. Çayın farsca adı olan "Səfidrud" adı isə "ağ çay" deməkdir ("səfid" sözü farsca "ağ rəng", "rud" isə "çay, axar su" deməkdir).

MündəricatÇayın hövzəsi[ redaktə | əsas redaktə ]

Bu çay Bicar ın Qırxbulaq adlı dağlarından başlanır. Məncil ə qədər çay Qızılözən adlanır, Məncil dən Xəzər ə qədər farsca adı olan Səfidrud adıyla adlanır.

Aşağı hissəsində çay, sıldırımlı dar dağ qobularından keçdiyinə görə sürətlə axır. Məncildən sonra Qızılözən dağ silsiləsini çərtərək və dənizqırağı düzənliyə çıxaraq, suvarma kanalların başlanğıc götürdüyü və çoxsaylı qolları olan mənsəb yaradır.

Çayın ən böyük qolu Gilan ostanı nın mərkəzi şəhəri olan Rəşt şəhərindən keçərək dənizə tökülür. Çay lil kütləsi gətirdiyinə görə mənsəbi getdikcə dənizə tərəf genişlənir. Mənsəbin sahəsi 3600 kv km, eni 110 km. Qızılözənin qolları müxtəlif yüksəkliklərdə su ilə qidalanır, bu isə suyun il ərzində bərabər daxil olmasına və çayın çox sulu olmasını təmin edir.

Coğrafiyası və geoloqiyası[ redaktə | əsas redaktə ]

Pliosendən sonrakı dövrdə qatyaradılma prosesi fəallaşdı. Qədim çay şəbəkəsinə malik müasir İran ərazisi yeni qalxmaya məruz qaldı ki bu bəzi yerlərdə çayların burulmasını şərtləndirdi. Başqa hallarda qədim qabıq dağların tədrici qalxması ilə mövcud çaylar tərəfindən çərtildi və bunun nəticəsində onların vadiləri dağ silsilələri ilə kəsişdi. Qızılözən və Səfidrud çayları da belələrindəndir.

İqtisadiyyat[ redaktə | əsas redaktə ] Dəndi

Dəndi , Mayanşan ( Mahnişan ), Miyanə , Xalxal ( Givi , Heşeyin , Ağkənd Kağızkonan ), Zəncan ( Tarım Çürzüq ) bölgələrindən axıb Məncil Şahrud çayına qovuşur və Xəzər dənizinə tökülür.

İstinadlar[ redaktə | əsas redaktə ][М.П.Петров, Иран, Физико-географический очерк. М. 1955 səh. 70[М.П.Петров, Иран, Физико-географический очерк. М. 1955 səh. 14Xarici keçidlər[ redaktə | əsas redaktə ] -Geography and History, Zanjan - Tebyan-English - تبیان Həmçinin bax[ redaktə | əsas redaktə ] Şərqi Azərbaycan ostanının çayları Qərbi Azərbaycan ostanının çayları Mənbə — " https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Qızılüzən&oldid=4569573 " Kateqoriyalar : Əlifba sırasına görə çaylar Cənubi Azərbaycan çayları İran çayları Azərbaycan çayları Gizli kateqoriya: Çağırılan şablonun təkrar arqumentlərindən istifadə edən səhifələr Naviqasiya menyusuAlətlər sandığıDaxil olmamısınız Müzakirə Fəaliyyətim Hesab yarat Daxil ol Adlar fəzası Məqalə Müzakirə VariantlarGörünüş Oxu Redaktə Əsas redaktə Tarixçə DahaAxtar
Bələdçi Ana Səhifə Kənd meydanı Aktual hadisələr Xəbərlər Son dəyişikliklər Təsadüfi səhifə Layihələr Seçilmiş məqalələr Seçilmiş siyahılar Seçilmiş portallar Yaxşı məqalələr Laboratoriya Mövzulu ay Xüsusi Maddi kömək Qaralama dəftəri Kömək Çap et/ixrac Kitab yarat PDF olaraq yüklə Çap variantı Alətlər Bu səhifəyə bağlantılar Əlaqəli redaktələr Xüsusi səhifələr Daimi keçid Əsas məlumatlar Wikidata elementi Bu məqaləyə istinad et Başqa dillərdə تۆرکجه Беларуская Cebuano Čeština Чӑвашла English فارسی Русский Oʻzbekcha/ўзбекча Keçidlərin redaktəsi Bu səhifə sonuncu dəfə 16 yanvar 2019 tarixində, saat 17:26-də redaktə edilib.Mətn Creative Commons Attribution-ShareAlike lisenziyası altındadır, bəzi hallarda əlavə şərtlər tətbiq oluna bilər. Ətraflı məlumat üçün istifadə şərtlərinə baxın. Məxfilik siyasəti Vikipediya haqqında İmtina etmə Tərtibatçılar Kökə məlumatı Mobil görüntü Wikimedia Foundation Powered by MediaWiki
© 2014-2019 ЯВИКС - все права защищены.
Наши контакты/Карта ссылок