Василиса▶ Я жду вашего обращения. Что Вы хотите узнать?
Логотип
Nil - Vikipediya NilVikipediya, açıq ensiklopediya
Nil
Nile02(js).jpg
Ölkəl ər Flag of Egypt.svg   Misir
Flag of Sudan.svg   Sudan
Flag of Burundi.svg   Burundi
Flag of the Republic of the Congo.svg   Konqo Respublikası , Flag of Tanzania.svg   Tanzaniya
Flag of Kenya.svg   Keniya , Flag of Uganda.svg   Uqanda , Flag of Ethiopia.svg   Efiopiya
Mənbəyi Viktoriya gölü
Mənbə yüksəkliyi 1,134 m
Mənsəbi Aralıq dənizi
Mənsəb yüksəkliyi 0 m
Uzunluğu 6,650 km
Hövzəsi Aralıq dənizi
Hövzə sahəsi 2,830 km²
Commons-logo.svg Nil Vikianbarda

Nil ( ərəb. النيل ‎‎ an-nīl , ing. Nile , q.misir iteru или Ḥ'pī , kopt Ⲫⲓⲁⲣⲱ (p(h)iaro) — Afrika qitəsində çay . Dünyanın ən uzun çayıdır. "Nil" sözün mənşəyi bu çayın yunanca "Neylos" (Νείλος) adından gəlir. Nil çayının mənbəyi Viktoriya gölüd ür.

Afrika materikində yerləşən Nil çayı dünyanın ən uzun çayı olub uzunluğu 6671 km-dir. Eyni zamanda bir çox ölkələrdən keçdiyi üçün tranzit çaydır. Hövzəsi Ruanda , Uqanda , Keniya , Tanzaniya , Efiopiya , Sudan Misir ərazilərindədir. Hövzəsinin sahəsi 2870 min km 2 -dir. Nil Xartum şəhəri yaxınlığında iki çayın - Ağ Nil Mavi Nil qovuşmasından yaranır. Ağ Nil başlanğıcını Şərqi Afrika yaylasındakı Viktoriya gölündən, Mavi Nil isə Efiopiya yaylasındakı göldən götürür. Viktoriya gölünə Kaqera çayı tökülür. Kaqera çayı Nilin mənbəyidir və bunu Stenli kəşf edib.

Nilin əsas qolları: Ağ Nil, Mavi Nil və Atbara çaylarıdır. Nil çayı yuxarı axarında Viktoriya, Kyoro göllərindən keçir. Nilin yuxarı axarında çoxlu şəlalələr (ən böyüyü Merçison, hündürlüyü 120 m) və astanalar var. Sudan çökəkliyindən Qahirəyədək Nilin yatağında astanalar, şəlalələr vardır. Nil çayı aşağı axarının 3000 km-də heç bir qol qəbul etmir.

Nil çayı ekvatorial qurşaqdan başlayır, subekvatorial qurşaqdan keçir və tropik qurşaq ərazisində eroziya bazisi olan Atlantik okeana tökülür. Şimala doğru axan bu çay Aralıq dənizinə tökülən yerdə böyük delta əmələ gətirir. Nilin dərəsi, xüsusilə onun deltası qədim mədəniyyət mərkəzlərindən biri olmuşdur. Çox böyük məsafədə səhradan keçməsinə baxmayaraq, çay qurumur. Bunun səbəbi çayın mənbəyinin subekvatorial iqlim qurşağında yerləşməsidir. Yay aylarında subekvatorial iqlimdə bol yağıntı yağması çayın qidalanmasında mühüm rol oynayır. Nil çayının qidalanmasında yağış xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Nil çayının böyük suvarma əhəmiyyəti var. Nil çayı üzərində suyun səviyyəsini tənzimləmək üçün böyük Asuan su anbarı yaradılmış və SES tikilmişdir. Böyük suvarma əhəmiyyətinə malik olan bu çay Misir və Sudanın həyatında mühüm rol oynayır. Nildən həm də balıqçılıqda, su təchizatında, gəmiçilikdə və s. istifadə edilir. Asuan su anbarı tikildikdən sonra çayda gəmiçilik üçün əlverişli şərait yaranmışdır. Misir əhalisinin təqribən 97 % Nil zonasında yaşayır. Nilin illik su sərfi 84 km3-dir.

İstinadlar[ redaktə | əsas redaktə ] Mənbə — " https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Nil&oldid=4698527 " Kateqoriyalar : Əlifba sırasına görə çaylar Misir çayları Gizli kateqoriya: Vikipediya:Xəritələr olan səhifələr Naviqasiya menyusuAlətlər sandığıDaxil olmamısınız Müzakirə Fəaliyyətim Hesab yarat Daxil ol Adlar fəzası Məqalə Müzakirə VariantlarGörünüş Oxu Redaktə Əsas redaktə Tarixçə DahaAxtar
Bələdçi Ana Səhifə Kənd meydanı Aktual hadisələr Xəbərlər Son dəyişikliklər Təsadüfi səhifə Layihələr Seçilmiş məqalələr Seçilmiş siyahılar Seçilmiş portallar Yaxşı məqalələr Laboratoriya Mövzulu ay Xüsusi Maddi kömək Qaralama dəftəri Kömək Çap et/ixrac Kitab yarat PDF olaraq yüklə Çap variantı Digər layihələrdə Vikianbar Alətlər Bu səhifəyə bağlantılar Əlaqəli redaktələr Xüsusi səhifələr Daimi keçid Əsas məlumatlar Vikiverilənlər elementi Bu məqaləyə istinad et Başqa dillərdə Адыгабзэ Afrikaans Alemannisch አማርኛ Aragonés Ænglisc العربية ܐܪܡܝܐ مصرى ������� Asturianu تۆرکجه Башҡортса Boarisch Žemaitėška Беларуская Беларуская (тарашкевіца)‎ Български ������� Bislama ����� Brezhoneg Bosanski Буряад Català Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano ᏣᎳᎩ کوردی Corsu Qırımtatarca Čeština Чӑвашла Cymraeg Dansk Deutsch Thuɔŋjäŋ Dolnoserbski ������ ދިވެހިބަސް Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara Estremeñu فارسی Fulfulde Suomi Võro Føroyskt Français Nordfriisk Frysk Gaeilge 贛語 Gàidhlig Galego Avañe'ẽ Bahasa Hulontalo ������� Hausa עברית ������ Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն İnterlingua Bahasa Indonesia Ilokano ГӀалгӀай Íslenska İtaliano 日本語 Patois La .lojban. Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Taqbaylit Адыгэбзэ Kabɩyɛ Kongo Қазақша ����� 한국어 Перем Коми Kurdî Kernowek Кыргызча Latina Ladino Lëtzebuergesch Лезги Lingua Franca Nova Limburgs Lumbaart Lingála لۊری شومالی Lietuvių Latviešu ������ Олык марий Македонски ������ Монгол ����� Bahasa Melayu Mirandés မြန်မာဘာသာ Эрзянь Dorerin Naoero Nāhuatl Napulitano Plattdüütsch Nedersaksies ������ ����� ���� Nederlands Norsk nynorsk Norsk Sesotho sa Leboa Chi-Chewa Occitan Livvinkarjala Oromoo Ирон ������ Polski Piemontèis پنجابی Ποντιακά Português Runa Simi Rumantsch Română Armãneashti Tarandíne Русский Русиньскый Kinyarwanda ��������� Саха тыла ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ Sicilianu Scots Davvisámegiella Srpskohrvatski / српскохрватски ����� Simple English Slovenčina Slovenščina ChiShona Soomaaliga Shqip Српски / srpski Seeltersk Svenska Kiswahili Ślůnski ����� ������ Тоҷикӣ ��� Türkmençe Tagalog Türkçe Татарча/tatarça Удмурт Українська اردو Oʻzbekcha/ўзбекча Vèneto Vepsän kel’ Tiếng Việt Volapük Winaray 吴语 İsiXhosa მარგალური ייִדיש Yorùbá 中文 Bân-lâm-gú 粵語 Keçidlərin redaktəsi Bu səhifə sonuncu dəfə 6 may 2019 tarixində, saat 15:51-də redaktə edilib.Mətn Creative Commons Attribution-ShareAlike lisenziyası altındadır, bəzi hallarda əlavə şərtlər tətbiq oluna bilər. Ətraflı məlumat üçün istifadə şərtlərinə baxın. Məxfilik siyasəti Vikipediya haqqında İmtina etmə Tərtibatçılar Kökə məlumatı Mobil görüntü Wikimedia Foundation Powered by MediaWiki
© 2014-2019 ЯВИКС - все права защищены.
Наши контакты/Карта ссылок