Василиса▶ Я жду вашего обращения. Что Вы хотите узнать?
Логотип
Missisipi çayı - Vikipediya Missisipi çayıVikipediya, açıq ensiklopediya
Missisipi çayının dırnağı
Lake Itasca Mississippi Source.jpg
Ölkə Flag of the United States.svg   ABŞ
Keçdiyi ərazilər Minnesota
Viskonsin
Ayova
İllinoys
Missuri
Kentuki
Tennesi
Arkanzas
Missisipi
Luiziana
Mənbəyi İtaska gölü
Mənbə yüksəkliyi 450 m
Mənsəbi Meksika körfəzi
Mənsəb yüksəkliyi 0 m
Uzunluğu 3 734 km
Commons-logo.svg Missisipi çayının dırnağı Vikianbarda

Missisipi ( Ojibve hindu qəbiləsinin dilində misi-ziibi ("Nəhəng çay") və ya gichi-ziibi ("Böyük çay")) — ABŞ -da çay, dünyanın ən böyük çaylarından biri. Uzunluğu 3 734 km. Mənbəyini İtaska gölünd ən götürür və Meksika körfəzin ə tökülür.

Missisipi, Missuri Ceferson çayları tərəfindən əmələ gətirilən Missuri-Missisipi çay sistemi Şimali Amerikada ən böyük və uzunluğuna görə (6 300 km) dünyada dördüncü çay sistemidir. Su sərfinə görə (16 200 m³/san) dünyada onuncu yeri tutur.

MündəricatCoğrafiyası[ redaktə | əsas redaktə ]

Missisipi yazda, yağışların bol olduğu bir vaxtda daşır. Bu zaman onun sularının yuduğu ərazinin böyüklüyünə görə aborigenl ər tərəfindən "Suların atası" adlandırılır. Çayın 250 qolundan 45-ni nəqliyyat yolu kimi istifadə edirlər. Dünyanın ən uzun çay körpüsü "Old Chain of Rocks" da məhz bu çayın üzərində yerləşir. Çay üzərində ilk körpü Minneapolis 1855 -ci ildə inşa edilib. Sonradan onun üzərindən bir çox keçidlər salınıb. Yaz aylarında Missipinin mənzərəsi daha da heyranedici olur. Körpül ər isə əsl romantik məkanlar hesab edilir.

Çay öz mənbəyini Missuri ştatından, Sent-Luis şəhəri yaxınlığında yerləşən İtaska gölündən götürür. Onun sahilində 42 düşərgə salınıb. Bunlardan bəziləri elektrik stansiyası, bəziləri isə istirahət məkanı kimi istifadə olunur. Kommersiya məqsədilə yaradılan düşərgələr də vardır. Bunların əksəriyyəti mərkəzindən keçdiyi şəhərlərdə yerləşir. Bəzi ştatlar öz turizm reklamında çayın gözəlliyini xüsusi göz önünə çəkirlər.

Çayın ən enli yeri Unnibiqoşiş gölünün yaxınlığındadır. Bu yer Qrand-Rapidsdən elə də uzaq deyil. Çayın qolları da bir çox kiçik göllərin qida mənbəyidir. Bu göllərə Onalaska, Pepin və başqalarını göstərmək olar.

Tarixi[ redaktə | əsas redaktə ]

Çay ilk dəfə 1541 -ci ildə ispan səyyah Ernando de Soto tərəfindən coğrafi kəşf kimi dəyərləndirilib. Missisipi boyunca üzən ilk avropalı isə Rober de la Sald ır. O, ömrünün iki ilini, 1681 - 1682 -ci illəri çayın tədqiqinə həsr edib. 1518-1519-cu illər ərzində bir çox səyyahlar öz qeydlərində Missisipidən danışıblar. XVII əsrdən etibarən çay fransız səyyahlarının əsas nəqliyyat yolu olub. 1682 -ci ildə Fransa kralı 14-cü Luinin şərəfinə Luiziana adlandırılıb. 1718 -ci ildə onun 160 kilometrlik hissəsinə Nyu-Orlean adı verilib. 1763-cü ildə bağlanan Paris müqaviləsinə görə onun cənubu Böyük Britaniyanın, şimalı isə İspaniyanın nəzarətinə keçib. 1800-cü ildə Fransa hökuməti çayın ABŞ idarəçiliyinə keçməsinə razılıq verib. Qarşı tərəf buna əsas kimi Missisipinin onun inzibati ərazi tərkibində olmasını göstərib. Beləcə, 1812-ci ildən çay öz doğma adıyla adlandırılıb və rəsmi olaraq ABŞ -ın xəritəsinə salınıb. Mark Tvenin "Missisipidə" adlı əsərində onun o dövr üçün sənaye əhəmiyyətindən xəbər verilir.

Çayın qolları[ redaktə | əsas redaktə ]

Onun ən gursulu qolu Ohayodur . Lakin, Şimali Amerika materikinin əsas şay sistemini Ceferson, Missuri və Missisipi təşkil edir. İki böyük qoldan biri başlanğıcını Missipinin özündən götürsə də, ikincisi, yəni Missuri Arkanzas ştatından mənbələnir. Cefersona qədər çayın uzunluğu 6 min 300 kilometr hesablanıb. Missisipi 10 ştatın ərazisindən keçir. Və hər biri üçün geniş əhəmiyyətə malikdir. Elə yerlər var ki, ştatların sərhəddi məhz bu çayla müəyyənləşir. Çay Yuxarı və Aşağı hissələrə ayrılır. Ohayoya qədər olan hissə Yuxarı, ordan sonrakı isə Aşağı Missisipi adlanır.

Həmçinin bax[ redaktə | əsas redaktə ] Commons-logo.svg     Vikianbarda Missisipi çayı

Vikianbarda Missisipi çayı ilə əlaqəli mediafayllar var.

Ohayo Xarici keçidlər[ redaktə | əsas redaktə ] Mississippi River , project of the American Land Conservancy Friends of the Mississippi River Mississippi River Challenge annual canoe & kayak event on the Twin Cities stretch Mississippi River Field Guide Mississippi National River and Recreation Area (MN) from the NPS Mississippi River Facts from the NPS "Mark Twain's Mississippi" , from the digital library of Northern Illinois University Mud Island River Park (Memphis) National Mississippi River Museum & Aquarium Lower Mississippi Valley – Engineering Geology Mapping Program – PDF files of publications about and maps of the geology of the Mississippi River Valley and its tributaries. Ecoregions of the Mississippi Alluvial Plain Map "Old Man River Looses His Kinks" , April 1942, Popular Science article on 1930-40s project to improve barge navigation between Helena and Natchez
Aragvi-mtskheta.jpg   Çay ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.
Flag-map of the United States.svg   Amerika Birləşmiş Ştatları ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.
Mənbə — " https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Missisipi_çayı&oldid=4742354 " Kateqoriyalar : Əlifba sırasına görə çaylar Coğrafiya qaralamaları ABŞ qaralamaları ABŞ çayları Gizli kateqoriya: Vikipediya:Xəritələr olan səhifələr Naviqasiya menyusuAlətlər sandığıDaxil olmamısınız Müzakirə Fəaliyyətim Hesab yarat Daxil ol Adlar fəzası Məqalə Müzakirə VariantlarGörünüş Oxu Redaktə Əsas redaktə Tarixçə DahaAxtar
Bələdçi Ana Səhifə Kənd meydanı Aktual hadisələr Xəbərlər Son dəyişikliklər Təsadüfi səhifə Layihələr Seçilmiş məqalələr Seçilmiş siyahılar Seçilmiş portallar Yaxşı məqalələr Laboratoriya Mövzulu ay Xüsusi Maddi kömək Qaralama dəftəri Kömək Çap et/ixrac Kitab yarat PDF olaraq yüklə Çap variantı Digər layihələrdə Vikianbar Alətlər Bu səhifəyə bağlantılar Əlaqəli redaktələr Xüsusi səhifələr Daimi keçid Əsas məlumatlar Vikiverilənlər elementi Bu məqaləyə istinad et Başqa dillərdə Afrikaans Alemannisch አማርኛ Aragonés Ænglisc العربية مصرى ������� Asturianu تۆرکجه Башҡортса Boarisch Žemaitėška Bikol Central Беларуская Беларуская (тарашкевіца)‎ Български ������� ����� ������� Brezhoneg Bosanski Буряад Català Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Нохчийн Cebuano Tsetsêhestâhese کوردی Corsu Čeština Чӑвашла Cymraeg Dansk Deutsch ������ Ελληνικά English Esperanto Español Eesti Euskara فارسی Suomi Võro Føroyskt Français Nordfriisk Frysk Gaeilge Gàidhlig Galego گیلکی Avañe'ẽ עברית ������ Fiji Hindi Hrvatski Hornjoserbsce Kreyòl ayisyen Magyar Հայերեն İnterlingua Bahasa Indonesia Ilokano Íslenska İtaliano 日本語 Jawa ქართული Qaraqalpaqsha Taqbaylit Kabɩyɛ Қазақша ����� 한국어 Kurdî Latina Lingua Franca Nova Lietuvių Latviešu Malagasy Олык марий Македонски ������ Монгол ����� Bahasa Melayu Mirandés မြန်မာဘာသာ مازِرونی Dorerin Naoero ����� ���� Nederlands Norsk nynorsk Norsk Chi-Chewa Occitan Ирон ������ Polski Piemontèis پنجابی Português Runa Simi Rumantsch Română Tarandíne Русский Русиньскый Саха тыла ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ Sardu Sicilianu Scots Srpskohrvatski / српскохрватски Simple English Slovenčina Slovenščina Soomaaliga Shqip Српски / srpski Svenska Kiswahili Ślůnski ����� ������ ��� Türkmençe Tagalog Türkçe Українська اردو Oʻzbekcha/ўзбекча Vèneto Vepsän kel’ Tiếng Việt Winaray 吴语 მარგალური ייִדיש 中文 文言 Bân-lâm-gú 粵語 Keçidlərin redaktəsi Bu səhifə sonuncu dəfə 18 may 2019 tarixində, saat 18:44-də redaktə edilib.Mətn Creative Commons Attribution-ShareAlike lisenziyası altındadır, bəzi hallarda əlavə şərtlər tətbiq oluna bilər. Ətraflı məlumat üçün istifadə şərtlərinə baxın. Məxfilik siyasəti Vikipediya haqqında İmtina etmə Tərtibatçılar Kökə məlumatı Mobil görüntü Wikimedia Foundation Powered by MediaWiki
© 2014-2019 ЯВИКС - все права защищены.
Наши контакты/Карта ссылок